Ontmoet die Tuku’s

Noxolo, Akhona en Nasiphi is die drie lede van die Tuku familie van Nyanga naby Kaapstad. Ons het Noxolo ongeveer vyftien jaar gelede ontmoet as ‘n enkelouer wat gesukkel het om kos op die tafel te sit vir haar dogtertjie, Akhona, toe ses jaar oud en ‘n seuntjie, wat ‘n VIGS wesie was oor wie Noxolo haar ontferm het. Hulle het in ‘n HOP-huis gewoon; al drie op die enigste bed in die huis geslaap.

Met skoolgelde wat betaal is deur ‘n donateur wat jaarliks gewaardeerde bydraes gee vir Masandise, het Akhona deur laerskool tot in hoërskool gevorder. In Graad 10 het sy (natuurlik onbepland) swanger geword en ‘n dogtertjie, Nasiphi, is gebore. Desnieteenstaande, het Akhona matriek geslaag met redelik goeie simbole en het sy die volgende jaar by UWK ingeskryf – met sterre in haar oë, maar sonder die nodige vaardighede en kennis en dissipline om ‘n sukses te maak van ‘n universiteitskursus. Na ‘n semester moes sy UWK verlaat en toe volg maande van geen werk, geen inkomste, geen plan. In hierdie tyd het sy ook ernstige gesondsprobleme ontwikkel en die sig haar een oog heeltemal verloor.

Die volgende jaar het sy, met fondse van die donateur, en met deurlopende mentorskap en aanmoediging van ons kant af, ‘n sekretariële en rekenaarkursus geloop by ‘n kollege in Kaapstad. Sy het die kursus geslaag, maar weereens was dit ‘n amper onoorkomelike probleem om werk te kry. Tinus het ten einde laaste vir haar ‘n internskap gereël in die administratiewe kantoor van JL Zwane Presbiteriaanse gemeente in Gugulethu: sy het geen salaris ontvang nie, maar die donateur het haar vervoer betaak, die gemeente het vir haar middagete gegee en sy het onskatbaar waardevolle werksondervinding opgedoen. Die plan het vrugte afgewerp en agt maande later word sy in diens geneem by CapFin! Sy het nog steeds drome om op universiteit te gaan studeer, maar op die oomblik het sy ‘n stabiele inkomste en kan sy die wêreld met selfvertroue in die oë kyk.

Tinus & Marina van Zyl